Homepage Ons op facebook Ons op you-tube Onze webshop De Dharma-Lotus Blog Ons op Linkedin

Wat is tantra ?
 
 

dharma-lotus > tantra-lotus > wat is tantra

Boeddhistische tantra
Het Tibetaans boeddhisme en dan voornamelijk de Dzogchen stroming.

Kum-nye tantra
Een school binnen de Dzogchen stroming die zich helemaal richt op de oorspronkelijke boeddhistische leer.

Tantra-dharma
"De leer van de Tantra" ofwel de theorie van de tantra. Hierin wordt uitgelegd dat prana de natuurlijke staat van de mens is en dat deze middels oefening te transformeren is.

de Tantra's
De boeddhistische geschriften die over de tantra gaan.

Tantra-Yoga
De beoefening van de Tantra-dharma ofwel de praktijk van de tantra.

Tantra-yoga
Het yoga systeem binnen de tantra, oa de Vishna's.

Tantristisch
Bewust leven op de tantra manier.

Tantrisch
Gelijkend op. Als iets tantrisch is lijkt het op de Tantra-dharma, maar is het inherent iets anders.
Tantra is de de staat van zijn als de prana energie het grootst aanwezig is in het lichaam en de transformaties die hierop kunnen volgen.

Prana (qi, ki, chi, grondluminescentie) is onze levensenergie die als enige energie altijd in ons aanwezig is. Het is de energie die we ervaren als we gelijkmoedig zijn, in rust en balans zijn, intens genieten om simpele eenvoud, alert + leegte + vreugde tegelijk ervaren.
Omdat het lichaam altijd functioneert op de grootst mogelijk aanwezige energie ťn het mogelijk is om middels bepaalde oefeningen prana te vergroten kunnen we ervoor zorgen dat prana de grootst mogelijke energie is in het lichaam. Het lichaam functioneert dan op de energie van de rust en balans en alle reacties van het lichaam zijn dan ook in rust en balans; gedachten komen tot rust, lichaamsprocessen komen tot rust, emoties en gevoelens komen tot rust... alles komt tot rust.
Dit stadia, dit ervaren, dit is tantra.

Boeddhistische tantra

Toen Gautama de Boeddha gevraagd werd wat voor hem de kern van zijn dharma was antwoordde hij:

Het is de taak van elke beoefenaar om in balans te komen
en in balans te blijven.


Dit antwoord heeft hij gedurende zijn leven meerdere keren gegeven en vormt de kern van de boeddhistische tantristische visie. Daarnaast onderwees hij een scholastieke boeddhistische visie.
De scholastieke boeddhistische visie heeft een hele duidelijke structuur waarmiddels onthoudingen de beoefenaar zichzelf behoedde van bepaalde omstandigheden die hem in onbalans zou kunnen brengen. Zo mocht een monnik geen vrouwen ontmoeten en geen werk of bezit hebben. Door zich te houden aan de regels ontstond er een kunstmatig veld van rust en balans waarin grote groepen beoefenaars konden gedijen in hun tantra-Yoga.
De tantristische visie richtte zich niet op regels en structuur, maar op de energie. Rust en balans komt namelijk voort uit de prana-energie en deze is voelbaar. Als je je volledig richt op het ervaren van deze energie heb je geen enkele regel of structuur nodig. Elke handeling voortkomend uit prana is namelijk een handeling voortkomend uit balans en zal nooit lijden kunnen veroorzaken.

Gautama de Boeddha wist dat de beste manier om iets te leren  het eigen ondervinden is. Tijdens het eigen ondervinden worden hindernissen en valkuilen ervaren en deze maken deel uit van het leerproces namelijk; als iets je hindert wil je dat deze stopt. Deze leermethode wordt cinta-may„ paŮŮa genoemd; 'wijsheid door ervaring verkregen'. Pas als de beoefenaar vanuit eigen ondervinden geen vooruitgang boekt krijgt hij specifiek onderricht van zijn leraar; sutt„-may„ paŮŮa; 'wijsheid ontvangend verkregen'.
Tantra is dus een manier van leven waarbij er een focus is op de balans om te zorgen dat deze balans continu aanwezig is. Voorts is het belangrijk om je te vertrouwen op deze balans zodat je je steeds minder hoeft te vertrouwen op structuur en conditioneringen.

lees hier een apart artikel over de boeddhistische tantra

Prana

Tantra is dus het verblijven in de prana energie en dit laten transformeren. In totaal zijn er 3 transformatieprocessen:

proces transformatie staat van inzicht rest-energie
Shiva + Parvati → prana 1e transformatie Sutta-may„ paŮŮa fysieke opwinding
prana → helende energie 2e transformatie Cint„-may„ paŮŮa healing
helende energie → inzicht energie 3e transformatie Bh„van„-may„ paŮŮa inzichten / gaven


De 3 transformaties vatten het gehele spirituele proces in een notendop samen. Het zijn de overgangen van de ene naar de andere energie en tijdens elk proces wordt er eveneens een rest-energie gevormd die zeer sterk voelbaar kan zijn. Zo sterk zelfs dat de valkuil; meegaan in deze rest-energie, soms wagenwijd open staat.

lees hier een apart artikel over de transformatie processen

Hoe de prana neergezet wordt is eigenlijk niet heel erg belangrijk, en elke transformatie kent ook zijn eigen technieken. Door schoonheid in muziek of de natuur middels de zintuigen te ervaren kan prana ervaren worden. Bij een massage of duo-yoga sessie zorgt een tantric ervoor dat de prana opgebouwd wordt vanuit Shiva en Parvati en stuurt vervolgens de prana in de verschillende transformatieprocessen.
Toch blijft andere energiestromen aanwezig. Elk proces, elke gedachte, emotie, gemoedstoestand, gevoel of gewaarwording is een (uiting van) energie. Vergelijk het met een equalizer waarbij de tonen van de muziek als opgaande balkjes omhoog en omlaag gaan. Zo gaan ook alle energiestromingen op en neer in het lichaam, en het lichaam reageert op de grootst aanwezige energie.

Boosheid is iets wat je overkomt: je wordt boos. Je bent het niet altijd, het is niet je natuurlijke staat, je wordt boos, je wordt verdrietig, je wordt jaloers, je krijgt angst. Gelijkmoedig wordt je niet, je bent het al. Het is de natuurlijke staat van de mens en wordt veroorzaakt door prana. Echter, prana wordt vaak overschaduwt door andere energie zoals boosheid, verdriet of angst. Als deze afwezig zijn blijft de prana vanzelf over.
Er zijn nu 2 manieren om in de prana energie te komen:

ē zorgen dat alle andere energieŽn niet of nauwelijks aanwezig zijn
ē zorgen dat prana groter wordt dan alle andere energieŽn.

zorgen dat alle andere energieŽn niet of nauwelijks aanwezig zijn

Om dit voor elkaar te krijgen moeten we gaan onderzoeken waar deze andere energieŽn vandaan komen. De tantra-dharma beschrijft dat de conditionering uiteindelijk de veroorzaker is van alle in-onbalans-verkerende energieŽn. Als de conditionering zegt: "als ik schone kleren heb aangedaan moeten deze minimaal 2 dagen schoon blijven", dan zal er ergernis in je ontstaan als er na 5 minuten als een vlek op je shirt zit. En hoe meer conditioneringen wij hebben, hoe vaker we uit balans geraken. Andersom kan je dit ook zeggen: hoe minder conditioneringen wij hebben, hoe minder vaak wij in onbalans geraken. het loont dus de moeite deze conditioneringen te gaan onderzoeken en je telkens af te vragen wat de waarde is van deze conditionering; staat deze wel goed, kan deze niet weg, en wat ligt er aan de andere kant van de conditionering?
De conditionering (grens) onderzoeken is deze van alle kanten te bekijken, er overheen te gaan. Ook dit doen we binnen de tantra. Tantra gaat dus over grenzen om er vervolgens achter te komen dat de conditionering (vaak) onjuist is, verkeerd staat of in zijn geheel weg kan. Dit is een meer therapeutische benadering van de tantra.

zorgen dat prana groter wordt dan alle andere energieŽn

Tantra hoeft niet altijd therapeutisch en zwaar en moeilijk te zijn. Tantra is ook iets om van te genieten en dat is gelukkig heel goed mogelijk, ook al zijn er vele andere energieŽn in het lichaam aanwezig. Het lichaam reageert altijd op de energie die op dat moment het grootste is. Zo kan je boos zijn ťn verdrietig en toch voornamelijk reageren vanuit boosheid (de energie van boosheid is dan leidend). Maar je kan ook boos ťn verdrietig zijn en  reageren vanuit verdriet (de energie van verdriet is dan leidend). We hoeven dus alleen maar de prana zo groot mogelijk te krijgen in het lichaam om te zorgen dat het gehele lichaam gaat reageren op deze prana. Dit doen we met de massage, yoga, meditatie en sessie.
Prana laat zich aanmaken door de samenvoeging (1e transformatie) van Shiva en Parvati, de 2 energieŽn die de basis vormen voor elke (on)balans in het lichaam. Het is nu de kunst deze prana heel groot neer te zetten en door te laten stromen door het gehele lichaam. Als dat lukt, dan beoefenen we tantra.

lees hier een apart artikel over prana

rest-energie

Het is niet verwonderlijk dat de seksuele energie vaak gezien wordt als dť werkende energie binnen de tantra. Het is echter een onjuiste aanname aangezien de fysieke opwinding (die heel makkelijk zelf kan transformeren naar seksuele energie) de rest-energie is die ontstaat bij de 1e transformatie.
Tantra is geen alternatieve geneeswijze en toch wordt tantra soms zo gezien. Als prana de grootste energie in het lichaam is, is het lichaam volledig in balans. Als dit een langdurig karakter heeft komen alle menselijke processen op alle vlakken (fysiek, emotioneel, mentaal) in balans. Het zelfhelende vermogen van het lichaam krijgt zodoende alle kans zijn werk te doen en dat is het helende aspect van tantra.
In het spirituele proces wat tantra uiteindelijk is scherpen we ons bewustzijn wat grotendeels bestaat uit onze 6 zintuigen. Door de balans in het lichaam gaan deze beter hun werk doen en merken we de signalen beter op. Het is echter niet zo dat we nu opeens paranormaal begaafd of hoog sensitief zijn.
Seksuele energie, healing en gaven zijn bijkomstigheden die niet bepalend zijn en ook inherent niets met tantra te maken hebben.

lees hier een apart artikel de valkuilen van tantra

Tantra in alles

Tantra beperkt zich niet alleen tot de massage, yoga, meditatie of sessie. Tantra is het stadia waarin prana de grootst aanwezige energie in het lichaam is. Dat kan op elk moment zowel bewust als onbewust en zowel opgewekt als spontaan plaatsvinden. Hoe minder jij gebonden bent aan regels en conditioneringen hoe meer je in balans zult zijn. Je hoeft niet de conditioneringen te volgen, volg alleen maar je eigen prana stroming. Prana is balans en elke handeling voortkomende uit balans creŽert balans. Als je in prana bent hoef je dus nooit 'bang' te zijn dat je een onjuiste handeling doet. Je wordt vrijer omdat je datgene doet wat zuiver is voor jou. Niet gezien vanuit je ego (egoÔsme) maar neutraal geobserveerd. Zodoende is tantra altijd meditatief en leer je om bewuster om te gaan, neutraler te kijken en direct op te merken als je in onbalans komt. Of je dan meegaat met deze onbalans of niet is dan een keuze die jij bewust dient te maken. Dit geldt dus voor het hele leven, in al zijn activiteiten en bezigheden.

De Tantra's

Het thema leegte (sŻnyat‚) is de basis voor de opkomst van tantra zowel in het hindoeÔsme als in het boeddhisme en de benaming voor de belangrijkste groep geschriften, de Tantra's, binnen het vajrayažta-boeddhime (Tibetaans-boeddhisme, tantristisch boeddhisme, diamanten voertuig).

De meditatietechnieken beschreven binnen de Tantra's kenmerkt zich door de aanwezigheid van een vaste drie-ťťnheid:

ē de persoon die mediteert
ē de wegen die de mediterende volgt
ē de gevolgen die de vrucht vormen van de meditatiepraktijk.

Deze drie zijn kenmerkend voor de manieren waarop tantra tot uitdrukking komt. In de woorden van de Boeddha wordt de leegte omschreven als volgt:

Afhankelijk van de olie en van de lont brandt het licht van de lamp.
Het brandt niet door het ene, of door het andere alleen. of door iets uit zichzelf.
De verschijnselen (om ons heen) bestaan op dezelfde wijze evenmin uit zichzelf.
Alle dingen zijn niet-bestaand, en zijn waanvoorstellingen.
Nibbanna (nirvanna) is de enige waarheid.
(Pali-canin: Majjhima-nik„ya III 140).

Uiteindelijk bestaat alles uit leegte, is er alleen leegte. Een persoon of individu is inherent ook leeg, alleen door het geloof in een identiteit ontstaat er vorm in de leegte welk niet reŽel maar gemaakt is. Dit is het begin van de dualiteit, die dus ook niet reŽel maar gemaakt is:

ē leegte versus vorm
ē zelf versus niet-zelf
ē sams„ra versus nirv„na
ē onwetendheid versus wijsheid

De werkelijkheid is niet te vergelijken als een leeg vast, want ook het vat zelf bestaat uit leegte. De dingen zijn leeg want ze zijn van elkander afhankelijk (pratÔtya-samutp„da). Leegte is de bestaansvoorwaarde voor alle zijn en tegelijk voor de vergankelijkheid daarvan; leegte maakt ook de bevrijding uit samsŠra mogelijk. Leegte begrijpen door wijsheid is verwezenlijking van de verlossing. De Indiase wijsgeer Nŗg‚rjuna (2e eeuw na Chr.) formuleerde dit als volgt:

De conventionele waarheid (samvrŪti-satya) wordt door de doorsnee mens beschouwd als zijnde werkelijkheid. In wezen existeert zij niet, maar is alleen door het afhankelijk ontstaan naar voren getreden.

De hoogste waarheid (paražnartha-satya) is onuitsprekelijk en alleen intuÔtief te ervaren. Daartoe behorende technieken zijn onder andere yoga en meditatie en de tantra heeft gespecialiseerd in deze intuÔtieve technieken. De meer scholarische boeddhistische stromingen, zoals de Theravada, verklaren 'leegte' door uit te leggen wat het niet is. De tantra kiest een meer positievere benadering door uit te leggen wat het wel is, en dit ook te laten ervaren middels intuÔtief zelfonderzoek.

conditioneringen

het tegenover gestelde van 'Leegte' zijn de conditioneringen. Normaal' gesproken leven wij op basis van gewoontepatronen, structuren, regels, aangeleerd gedrag en de-regels-van-de-samenleving. Dit wordt binnen de tantra als geconditioneerd gedrag gezien: sill„. Deze sill„ hanteren wij omdat we het idee hebben zodoende binnen de lijntjes te tekenen, het zo goed te doen, ofwel op de manier in balans te zijn. Dit is onjuist. Balans is een individueel gegeven en dat is niet te omschrijven met een collectieve regel. Een bepaalde situatie kan mij in balans brengen en jou uit balans, toch heeft geen van ons beide gelijk als we zeggen: "deze situatie is goed c.q. slecht voor je". Als iets goed voor je is dan kan je dat opmerken omdat de prana veelvuldig aanwezig is ťn goed stroomt.
Als iets niet goed voor je is zal een andere energie (boosheid, verdriet, angst) veelvuldig aanwezig zijn ťn goed stromen. Als we boos zijn dan merken we dat op, ons gehele lichaam reageert op deze boosheid (ademhaling, hartslag, adrenaline, gedachten, attitude, etc...). Boosheid is een gemakkelijk herkenbare energiestroming in ons lichaam net als verdriet of angst. Prana is ook een energiestroming in ons lichaam en ook deze kunnen we opmerken; we voelen geluk, gelijkmoedig, compassie en mededogen, we zitten dus "lekker in ons vel". Het is niet zo heel moeilijk onszelf boos te maken, maar hoe zorg je ervoor dat je in prana komt, tantra is een methode die hier helemaal op gericht is. Tantra begint als de prana veelvuldig aanwezig is ťn goed stroomt.