	Zie je geen afbeeldingen,hier kun je de player gratis downloaden.

Vipassana meditatie (1/3)

wie zijn wij...

•

Ivar | Niti | Monique | Chris

sitemap

•

reiki & chios

•

tantra & meditatie

sites

•

•

•

•

nieuwsbrief

•

lees de laatste online

informatie

•

contact, foto's, adres

•

cursus kalender

•

plan je eigen afspraak

•

prijzen

•

inschrijfformulier

•

schrijvvouten

•

decembersteun

opleidingen

•

tantra

•

sweda massage

•

spiri begeleider

•

meditatie

•

snuffelstage

inzichtkaarten

•

lotus kaarten

•

tantra kaarten

winkel

•

•

•

•

•

•

•

bestelformulier

•

e-boeken

•

Bol.com boeken

contact

•

contactgegevens

decembersteun

er zijn nu 3 bezoekers op deze site

vipassana meditatie (deel 1)

Aangezien dit een groot artikel is hebben we het in 3 delen gesplitst:
Lees hier deel 2 ->
Lees hier deel 3 ->

Vipassana (inzichtmeditatie) is een techniek die haar oorsprong vindt in de Boeddha deze ontwikkelt heeft in zijn 8 voudige pad en de Maha Satipatthana Sutta.
Binnen de vipassana observeren we de lichamelijke en geestelijke gewaarwordingen zoals wij die ervaren. Echter, wie is wij? Zijn wij het lichaam en zijn wij de geest? En als wij dat niet zijn, wat nemen we dan eigenlijk waar en wie neemt waar?
De Dharma leert ons dat we niet het lichaam en de geest zijn. Er is geen ik, geen mijn, geen ons en geen overtuiging. De ware natuur van wie we zijn is leegte (shúnyatã). Toch ervaren we allerlei gewaarwordingen in ons lichaam en onze geest en deze ervaren we als een verschijnsel waar we een bepaalde identificatie mee hebben. Onze ware aard mag dan wel leegte zijn, die leegte wordt opgevuld met onze identificatie wie we denken te zijn. En deze identificatie is een binding tussen het externe signaal en ons interne bewustzijn. We denken dat we diegene zijn die we in de spiegel zien, we denken een ik, mijn, ons en overtuiging te hebben en nodig te hebben. We identificeren ons ermee en proberen zaken in stand te houden die niet in stand te houden zijn. Zodoende creëren we de gewaarwordingen welk we continu ervaren. Bij vipassana observeren we deze gewaarwordingen en ontdekken dat deze opkomen en vergaan. Dat geen enkele verschijnsel en gewaarwording blijvend is. Dat de ware aard leegte is.

De Vipassana meditatie is het beste te leren binnen een 11-daagse retraite. Deze worden onder andere door ons georganiseerd. De Vipassana is dan ook het beste uit te leggen op basis van een retraite en het 8 voudige pad en zo zullen we dat ook doen in dit artikel.

Sillã

Sillã laat zich vertalen als vorm of houding. Vanuit welke vorm of houding begin je aan een meditatie? Wil je op een zuivere manier de meditatie starten, dan moeten de eerste 3 paden van het 8-voudige pad gevormd zijn:
• zuiver spreken
•zuiver handelen
• zuiver levensonderhoud

zuiver spreken

als je gaat mediteren dan ga je de Dharma, ware aard van het menselijk zijn, onderzoeken. Je betreedt een gebied waar geen visie, interpretatie, dogma, verwachting of leugen bestaat. Je kan niet mediteren als je niet eerlijk bent naar jezelf. Op een onzuivere manier gaan onderzoeken wat jouw ware aard is, is een contradictie. Spreek dus met jezelf af dat je op een eerlijke manier gaat mediteren. Vermijdt de pijnpunten niet en bedenk; je zult genoeg pijnpunten tegenkomen. Mediteren is een intense operatie op je totale zelf en alle mogelijke blokkades zullen vroeg of laat bovenkomen. Kom je ze tegen, ga het niet rationeel verbloemen, wegduwen of negeren maar observeer ze zoals ze zijn, neutraal.

zuiver handelen

Tijdens een retraite staat alles in het teken van de meditatie. Zo ook de rustmomenten, het eten, zelfs het douchen en het ontspannen rondlopen.
In een ashram is er geen afleiding. Er zijn geen boeken, geen kunstobjecten en er is geen lawaai. Het eten is makkelijk verteerbaar en er heerst absolute stilte. Er wordt niet gesproken, niet aangeraakt en niet aangekeken, mannen en vrouwen zijn vaak gescheiden. Elke vorm van contact wordt voorkomen. In een dergelijke atmosfeer zijn de randvoorwaarden geschapen voor een goede meditatieperiode, gedraag je daar dan ook naar. Ga zelf de afleiding niet opzoeken, ga geen contact leggen, ga je niet vervelen. Zorg voor een uitgeruste start en voor kleding welk prettig zit. Probeer de meditatie te volbrengen en ga niet mijmeren, in trance geraken, slapen en laat je niet meevoeren door je eigen gedachtes of emoties. Ga op tijd naar bed, kom er niet op het laatste moment eruit, eet je niet helemaal vol en drink geen thee als afleiding. Dat is zuiver handelen.

zuiver levensonderhoud

Het lijkt of een zuivere of onzuivere levensonderhoud geen invloed kan hebben op de mate waarin jij de meditatie ervaart. Als je gaat mediteren wil je de ware aard van je Zijn ontdekken omdat je gemerkt hebt dat je in lijden verkeert. Je wilt dit lijden niet meer en daarom ga je diep in jezelf kijken waar de blokkades liggen en hoe jij als mens functioneert. Maar hoe kan je het lijden in jezelf laten verdwijnen als je zelf de bron bent voor lijden bij andere mensen?
Voor een huurmoordenaar is een retraite onzin als hij zijn baan geweldig vindt. Gautama de Boeddha vroeg zijn toehoorders te kijken naar hun gehele sociale status om te zien of daar op het eerste gezicht geen bronnen van lijden in zouden kunnen zitten. Zaten die erin, dan vroeg hij die personen eerst dit probleem op te lossen alvorens een retraite te beginnen.

De retraite: de eerste 4 dagen

De eerste meditatie is doorgaans in de avond van de 1e dag, na het gezamenlijk diner. Hier wordt je gelijk de basis van Samãdhi bhãvãna uitgelegd en dat is het neutraal observeren van de ademhaling: ãnãpanasati. Deze oefening wordt in de ãnãpanasati-sutta als volgt omschreven:

“Tijdens de langdurige inademing weet de monnik: “langdurig adem ik in”, en bij de langdurige uitademing weet hij: “langdurig adem ik uit”.- “Terwijl ik heel mijn lichaam ervaar, zal ik uitademen”- aldus oefent hij zichzelf: “terwijl ik heel mijn lichaam ervaar, zal ik inademen”, aldus oefent hij zichzelf. “Het functioneren van mijn lichaam breng ik tot rust terwijl ik uitadem”, aldus oefent hij zichzelf; “Het functioneren van mijn lichaam breng ik tot rust terwijl ik inadem”, aldus oefent hij zichzelf.- terwijl ik de extase ervaar” …”terwijl mijn geest wordt verkwikt”… “terwijl ik het gevoel van welzijn ervaar”… “’terwijl mijn geest concentreert”… “terwijl ik mijn geest vrij maak”… “terwijl ik het vergankelijke beschouw”… “terwijl ik de onthechting overpeins”… “terwijl ik over de verlossing contempleer”… “terwijl ik nadenk over het laten gaan, zal ik inademen”, aldus oefent hij zichzelf.

Elke meditatievorm heeft een observatiegebied. Dit kan een mantra zijn of een visualisatie, een verhaal (geleide meditatie) of iets anders. Bij de ãnãpanasati is het de ademhaling welk je neutraal observeert. De reden waarom we zuiver de ademhaling uitkiezen als observatiegebied is divers:

• De ademhaling is altijd bij je kan deze overal en ten aller tijden observeren. Een mantra reciteren kan niet tijdens een bespreking en een visualisatie gaat niet tijdens cognitieve arbeid.

• De ademhaling is een brug tussen rūpa (object) en nãman (bewustzijn). Je kan proberen de ademhaling te reguleren, maar niet constant. En op het moment dat je vergeet bewust de ademen gaat de ademhaling onbewust gewoon door. Daarmee is het tegelijk een vergelijk met de menselijke wil die ook dingen probeert te reguleren terwijl deze ook gewoon doorgang hebben als we ze loslaten. Dit besef krijgen we als we gaan mediteren op de ademhaling.

• De ademhaling is een indicator van onze geestelijke en emotionele staat. Als we boos zijn veranderd de ademhaling, zo ook bij elke andere emotie of gewaarwording .
• Tijdens de meditatie proberen we neutraal en objectief te observeren. Dit kan alleen als we een neutrale objectie nemen als meditatie. We kennen geen voorkeur of afkeer naar de ademhaling. De ademhaling IS.
• Tijdens de meditatie blijf je in het nu en je laat je niet afleiden door verleden en toekomst. De ademhaling is altijd in het NU.

Binnen verschillende centra en door verschillende leraren worden verschillende manieren van de ãnãpanasati uitgelegd. De verschillen zijn niet groot en de uitwerking is eender. Het is fijn dat er meerdere manieren zijn aangezien een ieder zijn eigen manier erin kan vinden. De verschillen zijn:

• in de ãnãpanasati-sutta wordt aangeraden de ademhaling te tellen. De kans op afleiding (door bijvoorbeeld een gedachte) is hierdoor veel kleiner. De kans op een trance is echter groter en verder in de meditatie zal je het tellen los moeten gaan laten.
• de Vipassana-leer welk door Sayagyi U Ba Khin overgebracht is aan S.N. Goenka laat je concentreren op de ademhaling in de neus- en keelgebied. Dit is een betrekkelijk klein observatiegebied, wellicht te klein voor een beginner.
• Ii de Thaise traditie is de onderkant van de ademhaling het observatiegebied. Je observeert het rijzen en dalen van de buik veroorzaakt door de ademhaling.

• vanuit de tantristische meditatie beginnen we met observeren van de 4 stadia van de ademhaling: inademing, overgang in- naar uitademing, uitademing, overgang uit- naar inademing.

Ongeacht welke methode je toepast, zeer belangrijk is dat het geen ademhalingsoefening is. Je activeert de ademhaling niet, je stuurt hem niet. Je observeert alleen de ademhaling zoals deze is. Je observeert de Dharma van de ademhaling:

• is de ademhaling onrustig, observeer de onrust van je ademhaling
• is de ademhaling oppervlakkig, observeer dit
• is er een hikje in de ademhaling, observeer dit hikje

Je observeert dus enkel en alleen de ademhaling zoals deze zich NU gedraagt. Weet dat de ademhaling zich altijd aanpast aan je gehele gestel (holistisch lichaam). Je ademhaling is bijvoorbeeld veel actiever als jijzelf actief bent. Nu zit je in zazen dus fysiek ben je niet actief. Maar psychisch en emotioneel kan je nog steeds zeer druk zijn, en deze drukte heb je niet geheel onder controle. Sterker nog, nu je mediteert lijkt het wel of de gedachtes alleen maar toenemen en omdat je actief bezig bent zal de ademhaling navenant aanwezig zijn. Omdat je op een neutrale wijze deze ademhaling observeert verraad deze ademhaling dat je actief bezig bent. Deze observatie zul je nooit kunnen doen als je de ademhaling zou aansturen. Binnen de ãnãpanasati sturen we dus nooit de ademhaling maar observeren we enkel en alleen de ademhaling zoals deze zich NU gedraagt.

Het observeren van dit proces is je arbeid voor de 1e en 2e dag. Je hebt zeker meerdere meditatie sessies nodig om dit de ãnãpanasati goed te kunnen. Uitgaande van een retraite (maar bij individuele meditatiesessies thuis zal het niet veel anders zijn), zijn de opstakels welk zich snel aandienen:

obstakel 1: houding

Tijdens de retraites van S.N. Goenka mediteer je meer dan 10 uur op een dag. Iedereen, ook de ervaren leerlingen, stoeit de eerste 2 dagen met z’n houding. Je krijgt een houten kont, je rug gaat pijn doen en je benen willen van alles behalve in een lotus zitten. Je darmen kunnen gaan opspelen, voeten gaan slapen en je schouders trekken. Het fysieke lichaam geeft dus genoeg aanleiding tot afleiding. Dit zal zo zijn tijdens een dergelijke retraite, maar ook als je een enkele sessie thuis doet.
Zorg voor een goede fysieke houding. Probeer niet in een mooie houding te zitten als dit jouw houding niet is. Pak een stoel als je pijn in je rug ervaart, speel met kussens en verzit tijdens een sessie 1 of 2 maal. Als je 3 houdingen kunt aannemen kan je tijdens een sessie afwisselen. Wees niet bang je omstanders te bezwaren als je gaat verzitten, als zij zich laten afleiden door jou zitten zij niet zuiver in hun meditatie.

obstakel 2: gedachten

In het hoofdstuk ‘ontstaan der emoties” wordt beschreven waar de gedachte vandaan komt. Een gedachte krijg je niet zomaar stil maar ik stilte merk je wel op hoeveel gedachten je eigenlijk hebt. Je observatiegebied is duidelijk; de ademhaling. Je mediteert op de ademhaling en voor je het weet ben je al afgeleidt door een gedachte. Nogmaals proberen, je weer richten op de ademhaling en nog geen minuut later ben je weer met een gedachte bezig.
Het is bijna schokkerend hoe kort we ons kunnen richten op het observatiegebied en hoe snel we afgeleid zijn. En ook hoeveel gedachten er wel rondtollen in ons hoofd. Het is een harde confrontatie, te beseffen hoe weinig controle we eigenlijk hebben over ons Zijn. Dit alles kan je gaan ontmoedigen en als je je wel laat ontmoedigen, dan zal je nieuwe gedachten gaan aanmaken:

• waarom doe ik dit eigenlijk?
• kan ik mijn tijd niet beter gebruiken, kan ik niet beter stoppen?
• iedereen om mij heen zit stil, ik kan dit gewoon niet, dit is niets voor mij?!

obstakel 3: gemoedstoestanden

Lijken gedachten al ongrijpbaar en onstuurbaar, gemoedstoestanden zijn dat helemaal. In het dagelijks leven zijn we al onderhevig aan verschillende gemoeden; opeens ben je chagrijnig terwijl er geen enkele aanleiding toe is. Of je bent prikkelbaar zonder reden. Of je voelt je heel blij en opgetogen ook al zit het ogenschijnlijk tegen. Waarom voel je je zoals je je voelt?
Binnen de meditatie komen deze gemoedstoestanden ook voorbij. Alleen nu, omdat je in zazen zit, lijken ze helderder en inzichtelijker en daardoor heftiger.

obstakel 4: afleiding

Houding, gedachten en gemoedstoestanden. Het zijn allemaal afleidingen die ons parten spelen en ervoor zorgen dat we ons niet kunnen richten op ons observatiegebied. We hebben er geen enkele controle over en dat kan je mateloos irriteren. En als je dan eindelijk je geheel en al kan richten op je observatiepunt is er altijd wel de muziek van de onderburen, de piep in de neus van je buurman of die tikkende klok die je weer afleidt.
Bedenk wel, je zit al in een omgeving waar zeer veel factoren van afleiding afwezig zijn, en nog steeds laat jij je afleiden. Hoe doe je dat dan in samsãra? De meditatie staat niet los van samsãra maar laat je zien wie je daadwerkelijk bent. En dat is fundamenteel iemand anders dan zich in samsãra manifesteert.

Laat dit je niet ontmoedigen, juist niet. Het dient je te sterken in je meditatie. Ontdek zelf waarom je zoveel gedachten heb en waar ze vandaan komen. Er is namelijk wel degelijk een manier om ze te gaan controleren en ze stil te krijgen. Dit komt echter pas dieper in de meditatie.
De eerste dagen zijn zwaar, niemand zal dat ontkennen. Het is een proces van spanning naar ontspanning en dat vergt inspanning. Gautama de Boeddha haalde dit speciaal aan toen hij sprak over het 4e pad binnen het 8 voudige pad: de zuivere inspanning. Zoals hij het zelf omschreef (cursieve tekst):

De zuivere inspanning is het vermijden van negatieve kalãpa’s,
(Dit verwijst dus naar de zuivere houding en door goed een retraite in te stappen…)

deze opgeven als ze opkomen
(ga niet mee met de gedachten, emoties of welke afleiding dan ook…)

behoud van heilzame kalãpa’s
(blijf bij je observatiegebied en blijf je richten op de positieve uitwerking van de meditatie. Alleen zo kan je dieper in je meditatie komen.)

en deze ons eigen maken.
(uiteindelijk moet datgene je doet en ervaart binnen de meditatie een blijvende indruk achter laten in ons Zijn. Sterker, je bent al datgene je herkent binnen de meditatie. Je ontdekt namelijk de Dharma van wie je bent. Dat moet blijvend zijn omdat het reeds blijvend is.)

Accepteer dus dat je afleiding hebt . Als je een sessie gaat doen van 75 minuten mag je in het begin blij zijn als je effectief 10 minuten daadwerkelijk hebt gemediteerd. In de rest van de tijd heb je lopen worstelen en stoeien en dat geeft allemaal niets, het is een onderdeel van het proces. Zolang je maar, indien je opmerkt dat je bent afgeleid, terug gaat naar je observatiegebied. Wordt niet boos of teleurgesteld als je weer afgeleid bent. Overal waar je energie in stopt groeit en boosheid is energie. Richt je deze boosheid naar de afleiding dan zal de afleiding alleen maar groter en sterker worden. Accepteer dat je bent afgeleid en doe er verder helemaal niets mee. Ga terug naar je observatiegebied en begin opnieuw.

Lees hier deel 2 ->